Từ mẻ đồng đầu tiên, thời đại đồ đồng, đồ sắt, cột sắt Delhi tới than cốc, lò Bessemer, điện phân nhôm và lò cao hiện đại.
Lịch sử luyện kim thế giới
Con người luyện đồng từ quặng khoảng năm 5000 TCN, bằng chứng sớm nhất là xỉ ở Belovode (Serbia); trước đó đồng tự sinh chỉ được đập nguội từ khoảng 9000 TCN.
Lịch sử luyện kim thế giới
Thời đại đồ đồng dựa trên đồng thiếc, khoảng 9 phần đồng 1 phần thiếc; thiếc hiếm và xa nguồn đồng nên sinh ra đường buôn dài, như tàu đắm Uluburun chở 10 tấn đ
Lịch sử luyện kim thế giới
Sắt chảy ở khoảng 1.538 °C, vượt sức lò cổ, nên được luyện thành khối sắt xốp rồi rèn; sắt thắng đồng vì quặng sắt có ở khắp nơi, không cần thiếc từ phương xa.
Lịch sử luyện kim thế giới
Cột sắt Delhi ít gỉ nhờ sắt giàu phốt pho tạo lớp màng bảo vệ bám chặt qua chu kỳ ẩm – khô, cộng khí hậu khô; cột vẫn có gỉ, không phải công nghệ thất truyền.
Lịch sử luyện kim thế giới
Trung Hoa đúc gang từ khoảng thế kỷ 5 TCN, sớm hơn châu Âu khoảng 1.500 năm, nhờ lò cao, gió mạnh, kinh nghiệm đúc đồng; năm 31 CN đã có bễ thổi lò chạy sức nướ
Lịch sử luyện kim thế giới
Năm 1709 ở Coalbrookdale, Abraham Darby I luyện gang bằng than cốc thay than củi, gỡ nút thắt thiếu gỗ và mở đường cho gang rẻ, máy hơi nước, cầu sắt.
Lịch sử luyện kim thế giới
Lò Bessemer (1856) thổi không khí qua gang lỏng, ra thép trong 15–20 phút không cần nhiên liệu; thép rẻ đi nhiều lần, thành vật liệu của đường ray, cầu, nhà cao
Lịch sử luyện kim thế giới
Nhôm từng đắt ngang vàng vì chỉ tách được bằng natri; năm 1886 Hall và Héroult độc lập tìm ra cách điện phân alumin hoà tan trong criolit nóng chảy, khoảng 960
Lịch sử luyện kim thế giới
Từ cầu gang Iron Bridge 1779, tháp Eiffel bằng sắt rèn 1889 tới cầu Long Biên 1898–1902: vật liệu chịu kéo và đinh tán cho phép nhịp dài và công trình cao hàng
Lịch sử luyện kim thế giới
Lò cao nạp quặng, than cốc, đá vôi từ đỉnh, thổi gió nóng trên 1.000 °C từ chân; khí CO khử quặng, gang và xỉ lỏng tách ở đáy, lò chạy liên tục 15–20 năm.
