Nhiệt độ nóng chảy
Nhiệt độ nóng chảy là gì: vì sao mỗi chất tan ở một mốc riêng
Nhiệt độ nóng chảy là mốc chất rắn kết tinh hoá lỏng; mỗi chất một mốc vì liên kết trong mạng tinh thể bền yếu khác nhau, tạp chất làm chảy sớm và kéo dài.
Wiki · nongchay.com
Mọi vật kim loại quanh ta đều từng ở thể lỏng — nhiệt độ, hợp kim và nghề đúc kể dễ hiểu
Cẩm nang kim loại và luyện kim tiếng Việt: nhiệt độ nóng chảy là gì và bảng các kim loại thường gặp, sắt, đồng, nhôm, thiếc, titan dùng vào đâu, gang và thép khác nhau ra sao, hợp kim và nhiệt luyện (ủ, trui, ram), lịch sử luyện kim từ thời đồ đồng tới lò cao, mỏ và nghề đúc Việt Nam, các kiểu đúc và hàn, tái chế kim loại, an toàn với kim loại nóng, và hiện tượng nóng chảy trong tự nhiên từ magma tới lõi Trái Đất.
Mở app Nóng ChảyNung đúng độ, rót vừa vạch, mài cho sáng›
Danh mục
🌡️Nhiệt độ nóng chảy10 bài
🔩Kim loại quanh ta10 bài
⚙️Hợp kim, gang & thép10 bài
📜Lịch sử luyện kim thế giới10 bài
⛏️Mỏ & luyện kim Việt Nam10 bài
🏭Nghề đúc & xưởng đúc10 bài
🔥Hàn, cắt & nhiệt luyện10 bài
♻️Tái chế kim loại10 bài
🧯An toàn nhiệt & kim loại nóng10 bài
🌋Nóng chảy trong tự nhiên & vũ trụ10 bài
Bài mới
Nhiệt độ nóng chảy
Nhiệt độ nóng chảy
Bảng nhiệt độ nóng chảy của các kim loại thường gặp và cách đọc đúng
Nhiệt độ nóng chảy kim loại: thiếc 232 °C, chì 327 °C, nhôm 660 °C, vàng 1.064 °C, đồng 1.085 °C, sắt 1.538 °C, vonfram 3.422 °C; hợp kim chảy qua một khoảng.
Nhiệt độ nóng chảy
Kim loại nào khó nóng chảy nhất: vonfram, tantali, reni và nhóm chịu lửa
Vonfram là kim loại khó nóng chảy nhất, khoảng 3.422 °C, sau đó là reni, osmi, tantali; than chì và vài gốm cacbua như hafni cacbua còn chịu nóng hơn vonfram.
Nhiệt độ nóng chảy
Kim loại nào nóng chảy ở nhiệt độ thấp nhất: thuỷ ngân, xêzi, hợp kim Field
Thuỷ ngân nóng chảy thấp nhất, khoảng −39 °C nên lỏng ở nhiệt độ phòng; xêzi chảy khoảng 28 °C, phải cất trong ống kín; hợp kim Field chảy khoảng 62 °C.
Nhiệt độ nóng chảy
Nhiệt nóng chảy riêng: vì sao kim loại đang chảy mà nhiệt độ đứng yên
Nhiệt nóng chảy riêng là nhiệt cần làm chảy 1 kg chất ở điểm chảy: nước đá 334 kJ/kg, nhôm 397 kJ/kg; lúc đang chảy nhiệt phá mạng tinh thể nên nhiệt độ đứng yê
Nhiệt độ nóng chảy
Áp suất làm đổi điểm nóng chảy: từ lưỡi giày trượt băng tới lõi Trái Đất
Nén mạnh làm hầu hết chất, kể cả kim loại, chảy ở nhiệt độ cao hơn; nước đá thì ngược lại. Áp suất giải thích lõi Trái Đất rắn, nhưng không giải thích trượt băn
Nhiệt độ nóng chảy
Sáp, nhựa, bơ không có điểm chảy rõ: chất vô định hình mềm dần ra sao
Chất vô định hình và hỗn hợp như sáp, nhựa, bơ mềm dần qua một khoảng nhiệt. Chai PET méo khi rót nước sôi vì vượt nhiệt độ chuyển thuỷ tinh khoảng 70–80 °C.
🌡️ Nhiệt độ nóng chảy
Xem cả 10 bài ›
Nhiệt độ nóng chảy
Nhiệt độ nóng chảy là gì: vì sao mỗi chất tan ở một mốc riêng
Nhiệt độ nóng chảy là mốc chất rắn kết tinh hoá lỏng; mỗi chất một mốc vì liên kết trong mạng tinh thể bền yếu khác nhau, tạp chất làm chảy sớm và kéo dài.
Nhiệt độ nóng chảy
Bảng nhiệt độ nóng chảy của các kim loại thường gặp và cách đọc đúng
Nhiệt độ nóng chảy kim loại: thiếc 232 °C, chì 327 °C, nhôm 660 °C, vàng 1.064 °C, đồng 1.085 °C, sắt 1.538 °C, vonfram 3.422 °C; hợp kim chảy qua một khoảng.
Nhiệt độ nóng chảy
Kim loại nào khó nóng chảy nhất: vonfram, tantali, reni và nhóm chịu lửa
Vonfram là kim loại khó nóng chảy nhất, khoảng 3.422 °C, sau đó là reni, osmi, tantali; than chì và vài gốm cacbua như hafni cacbua còn chịu nóng hơn vonfram.
🔩 Kim loại quanh ta
Xem cả 10 bài ›
Kim loại quanh ta
Sắt: kim loại nhiều nhất trong đời sống, từ đinh vít tới cầu đường
Sắt nóng chảy ở khoảng 1.538 °C, nguyên chất thì mềm nên hầu như luôn dùng ở dạng thép. Quặng sắt, sắt non trong nam châm điện, vì sao sắt gỉ và cách giữ bền.
Kim loại quanh ta
Đồng: vì sao dây điện, ống nước, tản nhiệt máy tính đều chọn đồng
Đồng dẫn điện và dẫn nhiệt tốt thứ hai sau bạc, dẻo, dễ nối, nóng chảy ở khoảng 1.085 °C. Vì sao dây trong nhà dùng đồng còn cáp cao thế lại dùng nhôm.
Kim loại quanh ta
Nhôm: nhẹ, dẫn điện, không gỉ — từ cáp cao thế tới khung cửa
Nhôm nhẹ bằng khoảng một phần ba thép, nóng chảy ở khoảng 660 °C và tự bảo vệ bằng lớp ôxít vài nanomet. Nhôm anod hoá có màu, nhôm định hình, điểm yếu của nhôm
⚙️ Hợp kim, gang & thép
Xem cả 10 bài ›
Hợp kim, gang & thép
Hợp kim là gì: vì sao trộn kim loại lại cứng hơn kim loại nguyên chất
Hợp kim là kim loại trộn thêm nguyên tố khác; nguyên tử lạ làm méo mạng tinh thể, chặn lệch mạng nên vật liệu cứng, bền hơn nhưng thường dẫn điện kém đi.
Hợp kim, gang & thép
Gang và thép khác nhau ở đâu: chỉ vài phần trăm cacbon tạo khác biệt
Thép chứa dưới khoảng 2% cacbon nên dẻo, cán và rèn được; gang chứa 2–4% cacbon, chảy thấp hơn khoảng 200–300 độ, đúc dễ nhưng giòn, gõ mạnh là vỡ.
Hợp kim, gang & thép
Gang xám, gang cầu, gang trắng: vì sao nắp cống và ống nước dùng khác
Gang xám có graphit dạng tấm nên giòn mà hút rung; gang cầu có graphit tròn nhờ magie nên dai, chịu va đập; gang trắng cứng giòn, dùng chống mài mòn.
📜 Lịch sử luyện kim thế giới
Xem cả 10 bài ›
Lịch sử luyện kim thế giới
Con người nung chảy kim loại đầu tiên khi nào: đồng, xỉ và lò sơ khai
Con người luyện đồng từ quặng khoảng năm 5000 TCN, bằng chứng sớm nhất là xỉ ở Belovode (Serbia); trước đó đồng tự sinh chỉ được đập nguội từ khoảng 9000 TCN.
Lịch sử luyện kim thế giới
Thời đại đồ đồng: thiếc hiếm, đường buôn xa và hợp kim đầu tiên
Thời đại đồ đồng dựa trên đồng thiếc, khoảng 9 phần đồng 1 phần thiếc; thiếc hiếm và xa nguồn đồng nên sinh ra đường buôn dài, như tàu đắm Uluburun chở 10 tấn đ
Lịch sử luyện kim thế giới
Thời đại đồ sắt: vì sao sắt đến muộn hơn đồng mà rồi thay thế đồng
Sắt chảy ở khoảng 1.538 °C, vượt sức lò cổ, nên được luyện thành khối sắt xốp rồi rèn; sắt thắng đồng vì quặng sắt có ở khắp nơi, không cần thiếc từ phương xa.
⛏️ Mỏ & luyện kim Việt Nam
Xem cả 10 bài ›
Mỏ & luyện kim Việt Nam
Luyện kim tiền sử Việt Nam: khuôn đúc đá, nồi nấu và xỉ đồng ở di chỉ
Người Việt cổ tự đúc đồng từ khoảng bốn nghìn năm trước: khuôn đá hai mang, nồi nấu, ống thổi gió và xỉ đồng ở Đồng Đậu, Gò Mun, Thành Dền kể lại điều đó.
Mỏ & luyện kim Việt Nam
Khu Gang thép Thái Nguyên: lò cao đầu tiên và mẻ gang năm 1963
Khu Gang thép Thái Nguyên khởi công năm 1959, ra mẻ gang đầu tiên ngày 29/11/1963. Vì sao chọn Thái Nguyên, lò cao làm gì và vai trò với cơ khí miền Bắc.
Mỏ & luyện kim Việt Nam
Mỏ thiếc Tĩnh Túc Cao Bằng: từ quặng sa khoáng tới thỏi thiếc
Mỏ thiếc Tĩnh Túc ở Cao Bằng khai thác từ đầu thế kỷ 20. Quặng cassiterit được rửa, tuyển trọng lực rồi luyện với than thành thiếc, kèm bài toán môi trường.
🏭 Nghề đúc & xưởng đúc
Xem cả 10 bài ›
Nghề đúc & xưởng đúc
Đúc kim loại là gì: rót lỏng vào khuôn rồi chờ đông đặc
Đúc kim loại là nấu kim loại thành lỏng, rót vào lòng khuôn rồi chờ đông đặc; nhờ mẫu, khuôn, hệ thống rót và đậu ngót, đúc làm được hình mà gia công khó làm nổ
Nghề đúc & xưởng đúc
Đúc khuôn cát: cách xưởng làm nắp hố ga, vỏ máy bơm, bánh đà
Đúc khuôn cát nén cát quanh mẫu tạo lòng khuôn, đặt lõi cát cho phần rỗng rồi rót kim loại; cách này làm nắp hố ga, vỏ bơm, bánh đà và tái sinh được phần lớn cá
Nghề đúc & xưởng đúc
Đúc mẫu chảy công nghiệp: cánh tuabin, khớp nhân tạo, chi tiết máy
Đúc mẫu chảy công nghiệp ép mẫu sáp, nhúng nhiều lớp gốm thành vỏ, nấu chảy sáp đi rồi rót kim loại; cách này làm cánh tuabin đơn tinh thể và khớp nhân tạo chín
🔥 Hàn, cắt & nhiệt luyện
Xem cả 10 bài ›
Hàn, cắt & nhiệt luyện
Hàn kim loại là gì: nung chảy hai mép kim loại thành một khối liền
Hàn kim loại là nung chảy cục bộ mép hai chi tiết, thêm kim loại bù và che khí để chúng hoà vào nhau, đông lại thành một khối liền, khác hẳn dán keo hay tán đin
Hàn, cắt & nhiệt luyện
Hàn que, hàn MIG, hàn TIG khác nhau thế nào và nên chọn cách nào
Hàn que dùng que có thuốc bọc, bền ngoài trời; MIG đẩy dây hàn liên tục có khí bảo vệ, nhanh nhất; TIG dùng điện cực vonfram, chậm nhưng sạch đẹp, hợp inox mỏng
Hàn, cắt & nhiệt luyện
Hàn thiếc mạch điện tử: vì sao mối hàn hình nón, bóng mịn mới là mối tốt
Mối hàn thiếc tốt có hình nón lõm nhẹ, mịn, ôm đều chân linh kiện và loang ra đệm đồng, chứng tỏ thiếc đã thấm ướt; mối vón tròn, xám sần là mối hàn nguội dễ ch
♻️ Tái chế kim loại
Xem cả 10 bài ›
Tái chế kim loại
Kim loại tái chế được bao nhiêu lần: vì sao nấu lại không mất chất
Kim loại tái chế được không giới hạn số lần vì nấu chảy chỉ xoá cấu trúc cũ, không đổi nguyên tử; thứ làm kim loại tái chế xuống cấp là tạp chất và hợp kim lẫn
Tái chế kim loại
Sắt vụn đi đâu: lò hồ quang điện nấu thép từ phế liệu
Sắt vụn được nạp vào lò hồ quang điện, ba điện cực than chì phóng hồ quang làm chảy cả giỏ phế liệu trong chưa đầy một giờ; phế liệu phải khô và không có bình k
Tái chế kim loại
Nấu lại nhôm phế liệu: vì sao chỉ tốn phần nhỏ năng lượng so với quặng
Nhôm tái chế thường được dẫn là tiết kiệm khoảng 95% năng lượng so với nhôm từ quặng vì bỏ qua khâu điện phân; khó khăn thật nằm ở xỉ nhôm và việc lẫn hợp kim.
🧯 An toàn nhiệt & kim loại nóng
Xem cả 10 bài ›
An toàn nhiệt & kim loại nóng
Vì sao kim loại nóng chảy gặp nước lại nổ: cơ chế nổ hơi nước
Kim loại lỏng gặp nước nổ vì nước hoá hơi tức thì, giãn khoảng 1.700 lần; hơi bị kẹt dưới kim loại hất tung nó ra. Xưởng đúc phải sấy khô mọi thứ trước khi rót.
An toàn nhiệt & kim loại nóng
Áo tráng nhôm của công nhân lò: vì sao phản xạ nhiệt tốt hơn áo dày
Áo tráng nhôm hắt ngược khoảng 90% bức xạ nhiệt từ lò, thứ nhiệt chiếm phần lớn khi đứng gần kim loại lỏng; áo dày chỉ làm chậm nhiệt và vẫn nóng dần lên.
An toàn nhiệt & kim loại nóng
Sốt khói kim loại: cơn sốt giống cúm sau khi hàn tôn mạ kẽm
Sốt khói kim loại là cơn sốt giống cúm xuất hiện 4–12 giờ sau khi hít khói ôxít kẽm lúc hàn tôn mạ kẽm; thường tự hết sau 1–2 ngày nhưng báo hiệu thiếu thông gi
🌋 Nóng chảy trong tự nhiên & vũ trụ
Xem cả 10 bài ›
Nóng chảy trong tự nhiên & vũ trụ
Magma hình thành thế nào: đá nóng chảy ở đâu trong lòng đất
Magma sinh ra ở lớp phủ trên và đáy vỏ Trái Đất khi đá được giảm áp, thêm nước hoặc cấp nhiệt; phần lớn lớp phủ vẫn rắn, đá chỉ chảy từng phần thành túi nhỏ.
Nóng chảy trong tự nhiên & vũ trụ
Lõi Trái Đất: lõi ngoài lỏng, lõi trong rắn và từ trường bảo vệ sự sống
Lõi Trái Đất bằng sắt pha niken: lõi ngoài lỏng dày khoảng 2.260 km, lõi trong rắn nóng ước 5.000–5.400 °C; dòng sắt lỏng tạo từ trường che chắn gió Mặt Trời.
Nóng chảy trong tự nhiên & vũ trụ
Thiên thạch sắt: kim loại rơi từ trời và sắt thiên thạch người xưa dùng
Thiên thạch sắt là hợp kim sắt – niken từ lõi tiểu hành tinh vỡ, có vân Widmanstätten không làm giả được; người Inuit, Ai Cập cổ từng rèn nguội nó làm đồ vật.